Het blijft inderdaad bijzonder dat iedere gemeente het wiel (lees: menustructuur, opbouw website etc.) steeds weer zelf uitvindt. We denken/verwachten daarmee aan een bepaalde vraag van onze doelgroep te kunnen voldoen maar het blijft lastig.
We hebben meer dan 30o producten/diensten aan te bieden en als een burger dan 1x per jaar naar je site komt dan verwacht je dat die burger dat dan wel kan (terug)vinden.
Of je met 1 overheidssite alles kan afdekken weet ik ook niet. Het gaat, zoals hier ook eerder gesteld, dan toch ook om de organisatie die erachter zit.
Weten we wat onze doelgroepen willen en spelen we hier voldoende op in? Weet een burger dat een vraag over waterbeheer bij het waterschap thuishoort of moet de gemeente die ook kunnen beantwoorden? En is de gemeentelijke webstrategie hierop toegespitst of moet hier nog veel aan gebeuren? En hoe gaan we om met de andere gemeentelijke kanalen? (twitter, linkedin, facebook, papieren uitingen etc.).
De ideale site bestaat volgens mij niet al vind ik het Engelse voorbeeld wel interessant. We zullen wel moeten communiceren en anticiperen op reacties van burgers via diverse kanalen. Of dat dan aan het loket is, via de website of een sociaal medium, dat maakt denk ik niet uit. Als we de vraag van de burger maar kunnen beantwoorden en onze organisatie hier ook op inrichten.

Ik vel geen oordeel of het wel of niet moet; daar hebben we politieke besluitvorming voor en die zegt dat het wel moet….
Mijn dilemma is alleen: waarom doen we het dan niet???

Er is weliswaar een verplichting, maar er is geen sanctie bepaald die van kracht wordt als je niet voldoet. Dus rigide zijn de huidige regels zeker niet. Dat zal trouwens snel kunnen veranderen als vanwege het ontbreken van een formele sanctie wordt besloten ze te negeren. Minister Donner heeft onlangs een brief gestuurd aan de Tweede Kamer waarin hij aangeeft een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) voor te bereiden.

Het besluit om niets te investeren in toegankelijkheid roept bij mij een paar vragen op. Gezien de omvang van de doelgroep in de aangehaalde voorbeelden is de kans vrijwel 100 procent dat er mensen bij zitten met een functiebeperking. Slechtzienden en kleurenblinden bijvoorbeeld. Hoe is gewaarborgd dat deze groepen geen informatie krijgt voorgeschoteld die voor hen een toegankelijkheidsbarrière vormen?

Het is mooi dat er bij de realisatie van podcasts iemand betrokken is met een visuele beperking. Maar dat houdt niet automatisch in dat een dove met zo’n podcast overweg kan. Of iemand op een werkplek zonder geluidskaart of speakers.

In zijn algemeenheid is een belangrijk issue dat vaak beslissingen over het toepassen van webrichtlijnen worden genomen op basis van aannames. Weliswaar soms gebaseerd op eigen waarnemingen of ervaringen, maar dat levert nog geen compleet beeld op van het onderwerp. En daarmee beslissingen waarvan de legitimiteit ter discussie kan worden gesteld.

Een soortgelijk issue is dat al bij aanvang wordt besloten om niet te investeren in toegankelijkheid, waarna er passende argumenten bij worden gezocht, teneinde het besluit als legitiem te kunnen verantwoorden.

Welke van de twee issues op de aangehaalde voorbeelden van toepassing zijn weet ik nog niet, daarvoor is wat meer informatie nodig.
Wat wordt bedoeld met ‘echte hulpmiddelen’ waaraan geld beter kan worden besteed dan aan het toegankelijk maken van een AV-productie? En over wat voor bedragen praten we bij het ondertitelen van een videoproductie van 5 minuten, in relatie tot de totale productiekosten?

Op basis van vrijwel dezelfde argumenten zou je trouwens ook tot een andere conclusie kunnen komen die vrijwel gelijk is: “iedere euro belastinggeld die besteed wordt aan een productie voor zo’n kleine doelgroep zonde is van het geld. Het kan beter worden besteed aan toegankelijkheidshulpmiddelen.” Is zo’n conclusie steekhoudend?

Een mooi voorbeeld van een gewenst bij-effect van het toegankelijk maken van video is dat je daarmee de inhoud van de video eenvoudig vindbaar kunt maken via zoekmachines.
Dit inzicht is overigens niet nieuw; de rijksoverheid paste het al toe in 2007, zie bijvoorbeeld het resultatenoverzicht van http://www.google.nl/search?q=splinternieuwe+nuna4. Meerkosten: nog geen 100 euro, minder dan vijf procent van de productiekosten.

Het zou prachtig zijn als alle ‘dames en heren leveranciers’ uit zichzelf hun verantwoordelijkheid nemen, maar zo zit de wereld niet in elkaar. En daarom is het van belang om bij een aanbesteding en in een contract zo expliciet mogelijk te zijn, om zeker te stellen dat niemand wordt buitengesloten van toegang tot het op te leveren eindproduct. En ook van belang is om te controleren of de gemaakte afspraken daadwerkelijk zijn nagekomen. Een claim van de leverancier dat er aan is voldaan is daarbij niet afdoende, zo is de afgelopen jaren gebleken. Conclusie: adequate controle inbouwen maakt óók deel uit van ‘goed opdrachtgeverschap’.

Natuurlijk zijn de richtlijnen slechts een middel om te voorkomen dat mensen worden buitengesloten van toegang tot online informatievoorziening en dienstverlening van de overheid, zoals Ralph terecht stelt. Maar de vraagtekens die Tjebbe Will stelt kan ik mij heel goed voorstellen, net zoals de vragen die Mieke heeft over het gebruik van social media door overheden.

Ik denk dat je je met de webrichtlijnen in eerste instantie moet focussen op je eigen website. Mits webtechnologie hierbij goed is toegepast en je borgt dat de webredacteuren zich aan de richtlijnen houden, is het volgens mij echt niet moeilijk om een site webrichtlijnenproof te maken en te houden. Uiteraard vergt dit wel bepaalde competenties. Daarvoor kun je de functieprofielen van Cascadis goed gebruiken.

Met videos kom je ook een heel eind denk ik, maar ik ben het met Tjebbe Will eens dat je hier de kosten wel tegen de baten moet afzetten.

En voor wat betreft het gebruik van social media: ik denk dat wij hierbij moeten accepteren dat het een utopie is dat deze ooit aan de webrichtlijnen voldoen, tenzij de mensen van Youtube, Twitter etc. ook hier de juiste webtechnologie gaan toepassen.

Waar ik mijn vraagtekens bij heb, is de onbalans tussen de extra kosten en het effect. Zeker bij producties voor een hele specifieke doelgroep. Bijv. bij een AV-productie over de biobased economy voor de provincie Zeeland. De film wordt gemaakt voor een doelgroep van max. 500 mensen. Of voor het Actueel Hoogtebestand Nederland, ook een doelgroep van zo’n 1.000 mensen die werken met GIS (geografisch informatie).
Op zo’n moment vind ik iedere euro belastinggeld die ik -als producent- moet besteden aan ‘toegankelijkheid’ zonde van het geld en denk ik dat het beter besteed kan worden aan echte hulpmiddelen.

In de praktijk worden de producties nu buiten de officiële sites om toch gepubliceerd. Pragmatisch, maar niet de bedoeling van de wetgeving. Naar m’n mening is de huidige regelgeving veel te rigide.

Juist de aanbieder van het audioverslagleggings- en publicatiesysteem komt met het argument dat het goedkoper is. Tevens voldoet de website van die aanbieder niet aan de webrichtlijnen. De embedded audiospeler is een Silverlight applicatie. En het toevoegen van een woordelijk verslag is een meerwerkoptie voor de klant.

Het systeem wordt nu als pilot gebruikt. Ik houd mijn hart vast, want ik zie zonder serieuze wijzigingen in het systeem geen mogelijkheid om het conform de webrichtlijnen te gaan gebruiken. Maar ja, ook bij ons is de mening al gezet: die webrichtlijnen moet je maar zoveel mogelijk negeren, want daar mag toch niks van.

Maar: waar is de leverancier die gewoon zijn verantwoordelijkheid neemt en dergelijke functionaliteit conform webrichtlijnen aanbiedt? En niet met zogenaamde besparingen rondstrooit, maar zegt: joh, er moet ook gewoon een schriftelijk verslag bij (of een ondertiteling onder) zodat ook je dove (of in andere gevallen, visueel gehandicapte) inwoners toegang hebben tot de informatie.

Waarom moet _ik_ dit blijven eisen en nemen de dames en heren leveranciers niet hun verantwoordelijkheid?